Paladyum Fiyatı (Ons/USD) — Canlı

Paladyum nedir ve nasıl fiyatlanır?

Paladyum, platin grubu metaller (PGM) denen altı metalden biridir. Gümüşe benzeyen, beyaz renkli, korozyona dayanıklı ve görece hafif bir değerli metaldir. Altın ve gümüşten farklı olarak paladyumun değeri büyük ölçüde sanayi talebinden gelir. Fiyatı bu yüzden değerli metal piyasasındaki gelişmelere olduğu kadar otomotiv sektörüne de duyarlıdır.

Bu sayfadaki fiyat, CME Group’a bağlı NYMEX borsasında işlem gören paladyum vadeli kontratına (PA=F) aittir. Bir kontrat 100 troy ons paladyumu temsil eder ve fiyat troy ons başına ABD doları olarak kote edilir. Paladyum Londra merkezli fiziki piyasada ve Çin’de de fiyatlanır, ama küresel ölçekte en çok izlenen gösterge NYMEX vadeli fiyatıdır. Sayfadaki fiyat canlı olarak güncellenir.

Değerli metallerde kullanılan 1 troy ons yaklaşık 31,1035 gramdır ve günlük hayatta kullanılan “ons” (yaklaşık 28,35 gram) ile karıştırılmamalıdır. Dolar/ons fiyatını dolar/grama çevirmek için fiyat 31,1035’e bölünür. Ons fiyatı 1.000 dolar ise 1 gram paladyum yaklaşık 1.000 ÷ 31,1035 = 32,15 dolar eder. Bu tutar dolar/TL kuru ile çarpılınca gram paladyumun yaklaşık TL karşılığı çıkar. Birimler arasında hızlı hesaplama için emtia dönüştürücü aracı kullanılabilir.

Başlıca üretici ülkeler

Dünyada paladyum arzı birkaç ülkede toplanmıştır. Küresel maden üretiminin büyük çoğunluğunu Rusya ile Güney Afrika birlikte karşılar. Rusya’da paladyum çoğunlukla Sibirya’daki nikel ve bakır madenciliğinin yan ürünü olarak elde edilir. Güney Afrika’da ise platin ağırlıklı PGM madenlerinden çıkarılır. Kanada, ABD (Montana) ve Zimbabve de büyük üreticiler arasındadır.

Paladyumun önemli bir kısmı başka metallerin yan ürünü olarak çıktığı için arz, fiyattaki değişime sınırlı tepki verir. Madencinin asıl hedefi nikel veya platin olduğunda, paladyum fiyatı yükselse bile üretim kolayca artırılamaz. Arzın bir bölümü de kullanılmış araçların katalitik konvertörlerinin geri dönüştürülmesinden gelir; bu ikincil arz hurda araç sayısına göre dalgalanır.

Talep tarafı: katalitik konvertörler

Paladyum talebinin büyük bölümü otomotiv sektöründen gelir. Benzinli ve hibrit araçların egzoz sistemlerindeki katalitik konvertörler, zararlı gazları daha az zararlı bileşiklere dönüştürmek için paladyum kullanır. Emisyon standartları sıkılaştıkça araç başına kullanılan paladyum miktarı artma eğiliminde olmuştur. Elektronik bileşenler, diş hekimliği alaşımları, kimya sanayisindeki katalizörler ve mücevher daha küçük ama düzenli talep kalemleridir.

Tamamen elektrikli araçlarda egzoz sistemi olmadığından katalitik konvertöre de gerek yoktur. Elektrikli araçların pazar payındaki artış bu yüzden paladyumun uzun vadeli talebi konusunda en çok tartışılan başlıklardan biridir. Hibrit araçlar içten yanmalı motor taşıdığı için paladyum kullanmaya devam eder.

Paladyum fiyatını etkileyen faktörler

• Çin, ABD ve Avrupa’daki araç üretim ve satış verileri, paladyum talebinin en doğrudan göstergesidir.
• Daha sıkı egzoz standartları araç başına metal kullanımını artırabilir.
• Tamamen elektrikli araçların payı yükseldikçe katalizör talebinin azalması beklenir.
• Paladyum platine göre çok pahalılaştığında üreticiler katalizörlerde kısmen platine geçebilir ve bu da paladyum talebini zamanla sınırlar. Bu nedenle platin fiyatı paladyumla birlikte izlenir.
• Rusya’ya yönelik yaptırımlar ve ticaret kısıtlamaları, Güney Afrika’daki elektrik kesintileri, maden kazaları ve işçi grevleri arzı etkileyebilir.
• Paladyum dolar cinsinden fiyatlandığı için doların değeri, faiz beklentileri ve küresel risk iştahı da fiyata yansır.

Piyasa görece küçük ve sığ olduğundan paladyum fiyatı altın ve gümüşe kıyasla daha sert dalgalanabilir.

Türkiye açısından önemi

Türkiye’de ticari ölçekte paladyum üretimi yoktur; ihtiyaç ithalat ve geri dönüşümle karşılanır. Türkiye Avrupa’nın büyük otomotiv üretim merkezlerinden biri olduğu için katalitik konvertör ve yan sanayi üreticileri paladyum fiyatındaki değişimlerden dolaylı olarak etkilenir. Kullanılmış katalizörlerden değerli metal geri kazanımı da bu fiyatlara sıkı biçimde bağlıdır.

Yurt içinde paladyumun TL fiyatını ons fiyatı ile dolar/TL kurunun birlikte hareketi belirler. Küresel fiyat sabit kalsa bile kurdaki değişim TL bazındaki fiyatı değiştirebilir. Kur ile emtia fiyatları arasındaki genel ilişki için dolar kuru ve petrol fiyatı ilişkisi yazısına bakılabilir.

İlgili sayfalar

• Platin fiyatı
• Altın ons fiyatı
• Gümüş fiyatı
• Gram altın
• Tüm piyasalar