Çinko Fiyatı (Ton/USD) — Canlı

Çinko nedir ve nasıl fiyatlanır?

Çinko mavimsi beyaz renkli bir baz metaldir. Demir dışı metaller arasında alüminyum ve bakırdan sonra en çok kullanılan üçüncü metal kabul edilir. En çok bilinen özelliği, çeliğin yüzeyinde koruyucu bir katman oluşturarak paslanmayı geciktirmesidir. Doğada çoğunlukla kurşunla birlikte, sfalerit (çinko sülfür) gibi cevherler hâlinde bulunur. Madenden çıkan cevher zenginleştirilip konsantreye dönüştürülür, ardından izabe tesislerinde rafine çinko elde edilir.

Bu sayfadaki fiyat, CME Group’ta işlem gören çinko vadeli kontratına (ZNC=F) aittir ve metrik ton başına ABD doları olarak kote edilir. Küresel çinko ticaretinde temel referans ise Londra Metal Borsası’nda (LME) oluşan fiyattır; LME’de standart kontrat 25 tonluk lotlarla işlem görür. Dünyanın en büyük tüketicisi Çin için Şanghay Vadeli İşlem Borsası (SHFE) fiyatı izlenir. CME fiyatı genellikle LME ile aynı yönde gider, ama işlem hacmi ve kontrat yapısı farklı olduğundan anlık seviyelerde küçük farklar görülebilir. Sayfadaki fiyat canlı olarak güncellenir.

1 metrik ton 1.000 kilogram, yani yaklaşık 2.204,6 libredir. Dolar/ton fiyatını dolar/kg’a çevirmek için fiyatı 1.000’e bölmek yeterlidir: 2.800 dolar/ton, 2,80 dolar/kg eder. Libre bazında bu yaklaşık 2.800 ÷ 2.204,6 = 1,27 dolardır. Kg fiyatının TL karşılığı için sonuç dolar/TL kuru ile çarpılır. Başka birimler için emtia dönüştürücü aracı kullanılabilir.

Başlıca üretici ve tüketiciler

Madenden çinko üretiminde de, rafine çinko üretimi ve tüketiminde de dünyanın en büyük ülkesi Çin’dir. Maden üretiminde Avustralya, Peru, Hindistan, ABD, Meksika ve Bolivya da öne çıkar. Rafine çinkoda Çin’in yanı sıra Güney Kore, Hindistan, Kanada, Japonya ve bazı Avrupa ülkelerinin büyük izabe kapasitesi vardır.

Çinko piyasasına özgü bir gösterge, madenlerle izabe tesisleri arasındaki ilişkiden doğar. Madenciler konsantreyi izabe tesislerine satar, izabeciler de işleme karşılığında “işleme ücreti” (treatment charge) alır. Konsantre arzı bol olduğunda işleme ücretleri yükselir, arz sıkıştığında düşer. Piyasa bu ücretleri arz dengesinin göstergesi olarak takip eder.

Çinko madenciliğinde kurşun, gümüş ve kadmiyum gibi metaller sıklıkla yan ürün olarak çıkar. Bir madenin ekonomisi bu yüzden birlikte çıkarılan metallerin fiyatına da bağlıdır. Örneğin gümüş fiyatı yüksek seyrettiğinde bazı polimetalik madenlerin üretim kararları bundan etkilenebilir.

Tüketimin yaklaşık yarısı galvanizlemeye gider. Galvanizli çelik inşaat, otomotiv, altyapı ve beyaz eşya sanayisinde yaygındır. Pirinç (bakır-çinko alaşımı) ve basınçlı döküm alaşımları, lastik, seramik ve kimya sanayisinde kullanılan çinko oksit ve piller diğer başlıca kullanım alanlarıdır.

Çinko fiyatını etkileyen faktörler

• Galvanizli çelik kullanımı nedeniyle çinko talebi inşaat ve araç üretimine sıkı sıkıya bağlıdır.
• Çin’deki konut ve altyapı yatırımları, küresel çinko talebinin yönünü belirleyen başlıca etkenlerdendir.
• Yeni madenlerin devreye girmesi, mevcut madenlerin kapanması, cevher tenörünün düşmesi veya grevler maden arzını etkiler.
• Çinko rafinasyonu enerji yoğun bir süreçtir; elektrik fiyatları sert yükseldiğinde bazı izabe tesisleri üretimi kısabilir.
• LME ve SHFE depolarındaki stok seviyeleri fiziki piyasadaki sıkılığın göstergesi olarak izlenir.
• Çinko dolar cinsinden fiyatlandığı için doların değeri ve küresel büyüme beklentileri de fiyatı etkiler.

Türkiye açısından önemi

Türkiye’de kurşun-çinko madenciliğinin uzun bir geçmişi vardır ve çeşitli bölgelerdeki madenlerden çinko cevheri ve konsantresi üretilir. Bu üretimin önemli bir kısmı konsantre olarak ihraç edilir. Sanayinin ihtiyaç duyduğu rafine çinkonun büyük bölümü ise ithalatla karşılanır.

Güçlü çelik sanayisi, galvanizli sac ve diğer galvanizli ürünler üzerinden çinkonun büyük bir tüketim alanıdır. İnşaat, beyaz eşya ve otomotiv yan sanayisi de çinko fiyatlarındaki değişimlerden dolaylı olarak etkilenir. Yurt içindeki maliyetleri doğru izlemek için LME bazlı küresel fiyata dolar/TL kuru ile birlikte bakmak gerekir. Galvanizlemenin çelik sanayisiyle ilişkisi için çelik (HRC) fiyatı sayfasına da göz atabilirsiniz.

İlgili sayfalar

• Bakır fiyatı
• Alüminyum fiyatı
• Çelik (HRC) fiyatı
• Demir cevheri fiyatı
• Tüm piyasalar